|
|
Melih Cevdet Anday ( 1915 - .... )
1915 yılında İstanbul’da doğdu.Ankara Gazi Lisesi'ni bitirdikten
sonra Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlüğünde danışmanlık,
Ankara Kitaplığı'nda memurluk ve gazetecilik yaptı.Akşam ve
Cumhuriyet gazetelerinde deneme yazıları yazdı.1954'ten sonra
bir süre İstanbul Belediye Konservatuarı tiyatro Bölümü'hde
fonetik-diksiyon öğretmenliği yaptı, emekle oldu.Şiirleri
dışında tercümeleri ve romanları da vardır.
Melih Cevdet, arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat gibi Varlık
dergisinde yayınladığı ilk şiirlerinde, dönemin ortak dil
beğenisini simgeleyen sözcüklere kapıldığı söylenebilir. O da
mavi iklimlerde, dal dal erguvan açan rüyalar biçiminde
duyarlılıkları yansıtmaya çalışırken, kendi hayatından,
deneylerinden kaynaklanmadığını düşündüren söyleyişlere
öykünmüştür.
II.Dünya Savaşı'ndan sonra dünyayı saran ölüm fırtınası
karşısında, yoksulluk, haksızlık ve yalan karşısında,
arkadaşları gibi onun da sık sık ince yergiye başvurduğu
görülür. ‘Garip’ten çok sonra ‘Rahatı Kaçan Ağaç’ gibi, uyak
kullanılarak, geleneksel denge anlayışının sağlanmak istendiği
bir şiirde bile kendini ince yergiden alamaz. Melih Cevdet öte
yandan çelişkileri sergileme, yergi, olay gibi yan imkanlardan,
toplumsal sorunlara bağlı konuları işlerken yararlanmaya
çalıştığını söyleyebiliriz. Bir bölümü Yaprak dergisi çıkarken
(1947-49) yazılan ‘Telgrafhane’yi (1952) oluşturan şiirlerin
büyük çoğunluğunun bu olanaklara dayanarak kurulmuş olmaları
raslantı değildir. Tohum ve Telgrafhane gibi evresinin iki
önemli şiiri ise, şairin, hem içerik hem biçim yönünden kendini
sınırlamadığını, değişik yönlere açılmak istediğini gösterir.
Genel özellikleri bakımından şairin 1940-1952 yıllarında
kazandığı deneylerin bileşkesi olarak kabul edebileceğimiz
şiirlerden oluşan ‘Yan Yana’da dörtlü kuruluşların belirgin bir
biçimde çoğaldığı görülür. Gelecek, Hiroşima, Faltaşı, Güzel
Düş, Anı adlı eserlerde geleneksel biçimlere eğilimi ağır
basmıştır.
Melih Cevdet’in özellikle 1960’tan sonraki eserlerinde yapı
ustası olduğu yazılmıştır.
|
|
