|
|
Rıfat Ilgaz ( 1911 - 1993 )
1911 yılında Kastamonu’nun Cide ilçesinde doğdu.7 Temmuz 1993
tarihinde öldü.Rıfat Ilgaz 1940’ların toplumcu-gerçekçi
şairlerindendir. 1911 yılında Cide’de doğdu. Şiir yazmağa
ortaokul öğrencilik yıllarında başladı. İlk şiiri 27.07.1927
‘de,günlük Nazikter gazetesinde yayınlandı. Ayrıca;
Açıkgöz(Kastamonu), Güzel İnebolu ve Güzel Tosya
gazetelerinde şiirleri ve yazıları yayınlanmaya başladı. Lise
yıllarında babasının ölümü sebebiyle buradan ayrıldı. Yatılı
olarak Kastamonu Muallim Mektebi’nde öğrenim gördü. 1930 yılında
mezun oldu.
Altı yıl süreyle Gerede, Akçakoca, Hendek ile Düzce arasında
Gümüşova’da ilkokul öğretmenliği yaptı. Ankara Gazi Eğitim
Enstitüsünü 1938 ‘de bitirdi ve Adapazarı Ortaokulu Türkçe
Öğretmenliğine atandı. 1939’da İstanbul Karagümrük Ortaokulu’nda
Türkçe Öğretmenliğine başlayan Ilgaz’ın,yazı ve şiirleri
dergilerde yayınlanmağa başladı. 1940 ‘da Çığır, Oluş, Ulus,
Güneş, Yücel, Varlık, Hamle ve Yeni İnsanlık dergilerinde
şiirleri çıktı ve aynı yıl Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne
girdi. Ömer Faruk Toprak ile 9 Eylül 1042’de Yürüyüş Dergisi’ni
çıkardılar. Bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik, Cahit Irgat,
A.Kadir, Nazım Hikmet (İbrahim Sabri) ile birlikte çalıştılar.
1943’te ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı. Şiirleri olağanüstü
bir ilgi gördü. Ocak 1944’de "Sınıf" adlı şiir kitabı çıktı.
Sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1945’te Gün Dergisi çıktı. Bu
dergide yazıları yayınlandı. Aziz Nesin’in Cumartesi Dergisine
ortak oldu. Seçici kurulda çalıştı. 1946’da Esat Adil,
Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte Gerçek Gazetesini
çıkardılar. 1946 Ekim ayında Yığın Dergisi’ni Esat Adil ve Adil
Yağcı
ile birlikte çıkardılar. Öğretmenliğe yeniden döndükten sonra
Boğazlayan-Yozgat’a tayini çıktı. Hastalığı nedeniyle Validebağ
Sanatoryumunda yattı. Şubat 1947’de Sabahattin Ali, Aziz Nesin
ve Mim Uykusuz’un çıkardığı Marko Paşa kadrosuna girdi. Sık sık
kapatılan bu derginin daha sonraları sorumlu müdürlüğünü
üstlendi. Malum Paşa, Merhum Paşa, Hür Marko Paşa gibi
dergilerin adı sık sık değişiyordu. 1950’li yıllarda Ilgaz,
gazetecilik yapmaya başladı. Sakıncalı olduğundan gazeteler ve
dergiler imzalarına pek yer vermediler.
1952-1960’da Tan Gazetesi’nde dizgici-musahhih ve röportaj
yazarı olarak çalıştı. Turhan ve İlhan Selçuk’un çıkardığı
Dolmuş Dergisi’ne "Stepne" takma adıyla yazılar yazdı. Hababam
Sınıfı, Pijamalar(Bizim Koğuş), Don Kişot İstanbul’da bu dergide
dizi olarak yayınlandı.Hababam Sınıfı’nı da isminin sakıncalı
olması nedeniyle "Stepne" (Yedek Lastik) takma adıyla yazdı.
Ocak 1953’te Devam adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da
toplatıldı. Rıfat Ilgaz Demokrat İzmir, Akbaba, Vatan, Yeni Gün,
Yeni Ulus gibi yayın organlarında ve
kimi edebiyat dergilerinde yazı yazdı. Sınıf Yayınları’nı kurdu
ve kendi kitaplarını yayınlayabildi. 1970’te Basın Şeref
Kartı’nı aldı. 1974’te emekli oldu. Doğum yeri olan Cide’ye
yerleşti. 12 Eylül 1980 döneminde gözaltına alındı. 70 yaşında
gerekçesiz sorguya çekildi ve gözaltında kaldı. Tutukluluğu sona
erince İstanbul’da oğlu Aydın Ilgaz ile birlikte ölümüne kadar
yaşamağa başladı. Bu olaylar "Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra" adlı
kitabında anlatılır. Onu hepimiz Hababam Sınıfı’nın yazarı
olarak bildik. Altmış kitabı olmasına rağmen onun şairliğini,
romancılığını ve öykü yazarlığını unutmamamız gerekir. Rıfat
Ilgaz 7 Temmuz 1993 günü öldü.
|
|
